انسان با عنايت و توفيق خدا صورت مىگيرد چه اگر از عمل او جدا شود ، چيزى باقى ، نمىماند ، تا ، كار وى داراى ارزش گردد ، و انسان صاحب حقى شود . بنابراين در دعاها آمده كه خدايا ، با ما به عدل خود بر خورد مكن زيرا كسى توانش را ندارد و هميشه با فضل و كرمت با ما رفتار كن . امام سجاد عليه السلام در اين دعا مىگويد : خدايا اگر بخواهى ما را مورد بخشش قرار دهى اين علامت فضل توست و اگر عذاب‌مان كنى پس نتيجه عدالت توست ، ولى ما تحمل عدالتت را نداريم و اين واقعيتى است كه پذيرفتنش ، ايمان ، و رسيدن به مقام بندگيست . دوّم . . . و الى ايْنَ مَذْهَبُنا عَنْ بابِكَ زندگى و حيات مخلوقات به خصوص نسل بشر ، با فيض و عنايت پروردگار متعال معنا پيدا مىكند چه اگر لحظه قطع شود همه چيز به هم ريخته و نابود مىگردد ، همانگونه كه روشنائى لامپ‌ها ، حركت موتورهاى كارخانجات ، ارتباطات تلفنى ، و . . . همه به جريان الكتريسته مربوطند چه اگر لحظه‌اى قطع شود همه آنها بى حركت و بى فايده مىشوند . اين واقعيت را نمىتوان منكر شد كه جز خدا و دروازه‌اى كه مشخص كرده ، راه اميدى ، در زندگى وجود ندارد چه اگر كسى از اين در ، و يا مسير ، روى گردان شد ، كجا و پيش چه كسى و يا به كدام راه و روشى ، پناهنده شود ! ؟ وقتى كه جز خداوند چيزى به نام معبود قدرتمند ، و هم عرض وجود ندارد و هركه و يا هرچه باشد همه مخلوقاتش هستند چه طور و چگونه عدّه‌اى به همين راحتى تمام روزنه‌ها را ، به روى خود بسته و در خيال و پندارشان راه و اميد جديدى را ، ايجاد مىكنند ! ؟ پس تا دير نشده و دلها قساوت و سختى نيافته به اشتباه خودمان اعتراف كنيم كه راه انتخابى ما عاقلانه و آگاهانه نبوده است و اگر از نظر روانشناسى دينى به اين جمله دقت شود ، موضوع بسيار مهم و حائز اهميت در آن نهفته است ، و آن اين است كه